Corylus Avellana L. Matrisi
Türkiye Geneli Agronomik ve Biyometrik Fındık Veri Bankası
| Kültürel Varyete ⇕ | Kalite Sınıfı ⇕ | Yağ Oranı ⇕ | Randıman ⇕ | Kabuk Kalınlığı ⇕ | Ort. Ağırlık ⇕ | Stratejik Karakteristik ⇕ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| TombulC. avellana 'Tombul' | Giresun Kalite | %69.0 - 72.0 | %52.0 - 54.0 | 0.90 mm (İnce) | 1.85 g | Dünyanın en kalitelisi kabul edilir, sanayi lideridir. |
| PalazC. avellana 'Palaz' | Levant Kalite | %64.0 - 68.0 | %49.0 - 51.0 | 1.20 mm (Orta) | 2.10 g | İri taneli, verimli ve yassı formlu, Ordu yöresi klasiğidir. |
| Çakıldak (Delisava)C. avellana 'Çakıldak' | Levant Kalite | %62.0 - 65.0 | %50.0 - 52.0 | 1.10 mm (Orta) | 1.95 g | Geç uyanır, ilkbahar geç donlarına tam direnç gösterir. |
| FoşaC. avellana 'Foşa' | Levant Kalite | %60.0 - 63.0 | %48.0 - 50.0 | 1.30 mm (Kalın) | 2.40 g | Gösterişli, iri taneli, çerezlik ihracat potansiyeli yüksek. |
| Mincane (Sarı Fındık)C. avellana 'Mincane' | Levant Kalite | %58.0 - 61.0 | %48.0 - 49.0 | 1.40 mm (Kalın) | 2.00 g | Erken uyanır, Trabzon ve civarında düzenli verim sunar. |
| SivriC. avellana 'Sivri' | Giresun Kalite | %66.0 - 69.0 | %50.0 - 52.0 | 1.00 mm (İnce) | 1.70 g | İkiz/üçüz meyve yapma eğilimi yüksektir, kolay kırılır. |
| UzunmusaC. avellana 'Uzunmusa' | Giresun Kalite | %65.0 - 68.0 | %51.0 - 53.0 | 1.00 mm (İnce) | 1.80 g | İç zarı nispeten kalındır ancak aroması çok güçlüdür. |
| KargalakC. avellana 'Kargalak' | Levant Kalite | %55.0 - 58.0 | %45.0 - 47.0 | 1.60 mm (Çok Kalın) | 3.10 g | Türkiye'nin en iri fındığıdır, genellikle natürel tüketilir. |
| Kan FındıkC. avellana 'Kan' | Levant Kalite | %58.0 - 60.0 | %48.0 - 50.0 | 1.20 mm (Orta) | 1.90 g | Kabuk altındaki zarı vişne-kırmızı tonlarındadır, estetiktir. |
| CavcavaC. avellana 'Cavcava' | Levant Kalite | %60.0 - 63.0 | %50.0 - 52.0 | 1.10 mm (Orta) | 2.00 g | Olgunlaşınca daldan kolay dökülür, rüzgarlı sahaya önerilmez. |
| KalınkaraC. avellana 'Kalınkara' | Levant Kalite | %59.0 - 62.0 | %47.0 - 49.0 | 1.30 mm (Kalın) | 2.20 g | Uç kısmı koyu renkli ve olumsuz şartlara oldukça dayanıklıdır. |
| İncekaraC. avellana 'İncekara' | Levant Kalite | %61.0 - 64.0 | %49.0 - 51.0 | 1.00 mm (İnce) | 1.80 g | Kara fındık grubunun ince kabuklu ve randımanlı varyetesidir. |
| Yassı BademC. avellana 'Yassı Badem' | Levant Kalite | %57.0 - 60.0 | %46.0 - 48.0 | 1.20 mm (Orta) | 2.30 g | Badem formunda uzunlamasına gelişen, görselliği yüksek tür. |
| Yuvarlak BademC. avellana 'Yuv. Badem' | Levant Kalite | %58.0 - 61.0 | %47.0 - 49.0 | 1.15 mm (Orta) | 2.25 g | Badem grubunun daha dolgun, oval ve iç doldurma yeteneği iyi olanı. |
| Kuş FındığıC. avellana 'Kuş' | Levant Kalite | %55.0 - 58.0 | %45.0 - 47.0 | 1.50 mm (Kalın) | 1.50 g | Kuşlar tarafından çok tüketilir, yabani ve lokal orman formudur. |
| Acı FındıkC. avellana 'Acı' | Tozlayıcı | %50.0 - 55.0 | %40.0 - 45.0 | 1.40 mm (Kalın) | 1.60 g | Çok güçlü polen üretir, ana bahçelerde dölleyici olarak şarttır. |
| AllahverdiC. avellana 'Allahverdi' | Levant Kalite | %62.0 - 65.0 | %50.0 - 52.0 | 1.10 mm (Orta) | 2.10 g | Doğu Karadeniz orijinli, adaptasyon yeteneği yüksek eski yerel tür. |
| DeğirmendereC. avellana 'Değirmendere' | Levant Kalite | %60.0 - 62.0 | %48.0 - 50.0 | 1.20 mm (Orta) | 2.00 g | Marmara bölgesinde de yetişebilen, taze (çiğ) tüketime uygun cins. |
| Okay 28Tescilli Yeni Tür | Levant Kalite | %63.0 - 65.0 | %51.0 - 53.0 | 1.00 mm (İnce) | 2.15 g | Enstitü Ar-Ge ürünüdür; ocak başına yüksek verim hedefler. |
| Gürses 71Tescilli Yeni Tür | Levant Kalite | %64.0 - 66.0 | %52.0 - 54.0 | 0.95 mm (İnce) | 2.05 g | Külleme hastalığına ve zirai patojenlere yüksek toleranslıdır. |
Türkiye Geneli Fındık Varyete Matrisi Nedir, Ne İşe Yarar?
Yukarıda detaylı agronomik değerlerini incelemiş olduğunuz Corylus Avellana L. Matrisi, Türkiye genelinde tescil edilmiş ve üretimi yapılan tüm ticari fındık türlerinin genetik, biyometrik ve ticari performanslarını tek bir gösterge panelinde sunan dijital bir veri atlasıdır.
Ziraat mühendisleri, fındık üreticileri, modern tarım girişimcileri ve tarımsal ihracat firmaları için özel tasarlanan bu rehber; yeni bir fındık bahçesi tesis ederken hangi fındık çeşidinin seçilmesi gerektiğinden, hasat sonrasında tüccara teslim edilecek ürünün randıman beklentisine kadar tüm finansal ve zirai kararları optimize etmenizi sağlar.
Veritabanındaki Önemli Noktalar ve Zirai Parametreler
- Randıman Oranı (%): 250 gram kabuklu fındık kırıldığında elde edilen net iç fındık ağırlığıdır. Örneğin; %53-54 randıman sunan Tombul fındık, pazarda en yüksek başfiyatı alan stratejik üründür.
- Yağ Oranı (%): Küresel çikolata sanayisinin (Ferrero, Nestlé vb.) ve ezme üreticilerinin fındık satın alırken baktığı en kritik kalitedir. Yağ oranı %70 bandına yaklaşan fındıklar, kavrulma esnasında aromasını tam korur.
- Kabuk Kalınlığı (mm): Kabuk kalınlığı düştükçe iç fındık hacmi ve randıman artar. Ancak çok ince kabuklu varyeteler, son yılların en tehlikeli tarım zararlısı olan Kahverengi Kokarca (Halyomorpha halys) ve fındık kurduna karşı daha hassas yapıdadır.
Fındık Çeşitleri Hakkında Stratejik ve Ticari Bilgiler
- Giresun Kalite ve Levant Kalite Farkı: Tombul ve Sivri fındık varyeteleri doğrudan Giresun Kalite olarak tescillenmiş olup dünyanın en yüksek aromalı fındıklarıdır. Palaz, Çakıldak, Mincane ve Foşa gibi türler ise Levant Kalite (Ordu, Trabzon, Düzce, Sakarya bölgeleri) olarak adlandırılır.
- Küresel İklim Değişikliği ve Çakıldak (Delisava) Fındık: Son yıllarda ani hava değişimleri sebebiyle yaşanan "İlkbahar Geç Donları" sahil ve orta kolda büyük rekolte kayıplarına yol açmaktadır. Çakıldak fındığı, diğer varyetelere kıyasla ilkbaharda çok daha geç uyandığı (vejetasyona geç başladığı) için zirai don riskini en az yaşayan, geleceğin en güvenli fındık cinsi olarak öne çıkmaktadır.
- Bahçelerde Tozlayıcı (Dölleyici) Tür Kullanımı: Fındık, kendi poleniyle döllenme yeteneği zayıf, rüzgarla tozlaşan bir bitkidir. Bahçede sadece tek bir tür (Örn: Sadece Tombul) bulunması verimi %40'a yakın düşürür. Bu yüzden bahçe kurulurken hakim türün yanına en az %10 oranında güçlü polen yayan Acı Fındık veya Kuş Fındığı gibi dölleyiciler eklenmelidir.
- Yeni Nesil Islah Çalışmaları (Okay 28 & Gürses 71): Geleneksel ocak sisteminden tek gövde (ağaç) fındık yetiştiriciliğine geçişte, enstitüler tarafından geliştirilen Okay 28 ve Gürses 71 gibi tescilli yeni türler; hem külleme hastalığına dirençleri hem de dekara sundukları yüksek rekolteyle yeni yatırımların gözdesidir.
ZİRİA DON & PUS RADARI
Ordu Tarama Alanı
Fındık için güvenli sıcaklık ortamı.
Fındıkta Don ve Pus Ne İfade Eder?
Zirai don radarı, havadaki nem oranını (nispi nem) ve ortam sıcaklığını analiz ederek fındık bitkisinin hücre öz suyunun donma riskini hesaplar.
1. Çiy Noktası (Dew Point) Neden Kritik?
Havadaki nemin su damlacıkları haline dönüştüğü sıcaklık sınırıdır. Eğer çiy noktası 0°C veya altına inerse, yaprak ve tomurcuk yüzeyinde "Gizli Don" (Pus Donu) dediğimiz kristalleşme başlar. Sıcaklık artı derecelerde görünse bile bitki üşüyebilir.
2. Fındık Çeşitlerinin Dayanıklılık Eşikleri
- Tombul Fındık: Erken uyandığı ve tomurcuk yapısı hassas olduğu için -2°C sınırında risk altına girer.
- Çakıldak (Gök) Fındık: Geç uyandığı için ilkbahar geç donlarına karşı daha dirençlidir fakat aktif sürgün döneminde don olayından ağır darbe alabilir.
- Sivri Fındık: Sürgün uçları dona karşı hassas çeşitler arasındadır.
3. Üretici Ne Yapmalı?
Radar panelinde risk ORTA veya KRİTİK seviyeye ulaştığında, bahçelerde sisleme, rüzgar perdesi oluşturma veya dumanlama (saman/sap yakma) gibi önlemler alınarak hava akımı canlandırılmalı ve radyasyon kaybı engellenmelidir.

